سربرگ

به پارس دوک خوش آمدید

مد و لباس در قلمرو هنر مفهومی

تمدن های بشری و به دنبال آن جوامع، دستاوردهایی را به عنوان نشانه در اختیار آیندگان قرار داده اند تا براساس آن ها بتوان نسبت به اندیشه، فرهنگ، زبان، سیاست و عملکردهای تمدنی داوری کم و بیش دقیقی داشت. لباس نیز یکی از همین نشانه هاست. لباس به عنوان دستاوردی فرهنگی و اجتماعی در این میان نقشی بسیار ویژه و با اهمیت بر عهده دارد. لباس نه تنها یک تن پوش بلکه هم چون مجموعه اطلاعاتی است که بر مبنای آن می توان وضعیت جامعه و حکومت را مطالعه و نتایج واضحی در زمینه نحوه اداره جامعه از سوی نهادهای قدرت، چگونگی تبادلات سیاسی و فرهنگی با سایر ملل، وضعیت اقتصادی آن تمدن و مردمانش به دست آورد.

نویسنده : شیرین عابدینی راد

دسته بندی : طراحی، خیاطی، نساجی

وضعیت : موجود است


99000

این محصول را در شبکه های اجتماعی زیر به اشتراک بگذارید:

مقدمه

«مد نشانگر شرایط سیاسی و اجتماعی است که در آن زندگی می کنیم و لباسی که می پوشیم نشانگر محیط ماست»

                                                                                            الکساندر مک کویین

تمدن های بشری و به دنبال آن جوامع، دستاوردهایی را به عنوان نشانه در اختیار آیندگان قرار داده اند تا براساس آن ها بتوان نسبت به اندیشه، فرهنگ، زبان، سیاست و عملکردهای تمدنی داوری کم و بیش دقیقی داشت. لباس نیز یکی از همین نشانه هاست. لباس به عنوان دستاوردی فرهنگی و اجتماعی در این میان نقشی بسیار ویژه و با اهمیت بر عهده دارد. لباس نه تنها یک تن پوش بلکه هم چون مجموعه اطلاعاتی است که بر مبنای آن می توان وضعیت جامعه و حکومت را مطالعه و نتایج واضحی در زمینه نحوه اداره جامعه از سوی نهادهای قدرت، چگونگی تبادلات سیاسی و فرهنگی با سایر ملل، وضعیت اقتصادی آن تمدن و مردمانش به دست آورد.

در این میان هنرهای زیبا از جمله نقاشی و مجسمه سازی نیز به شکلی منطقی بازتاب دهنده ی موقعیت های مذکور هستند. هنر های زیبا به طور کلی از جامعه و عملکرد حکومت ها تاثیر گرفته و می گیرند. بدین معنا که جامعه ای درگیر جنگ های طولانی یا برخوردهای متعصبانه قومی و مذهبی تصویر خود را مستقیم یا غیر مستقیم در هنرهای زیبا منعکس می سازد. از همین روست که به جز خواندن تاریخ و روایت های درست و غلط تاریخی، می توان از طریق هنر به عنوان دستاوردی فرهنگی به وضعیت اجتماعی، سیاسی و اقتصادی جوامع پی برد. در این جا با نوعی ترکیب و درهم تنیدگی دستاوردهای فرهنگی و هنری مواجه هستیم. بدین معنی که این ارتباط چند جانبه بین هنر و مد و اندیشمندان، تاریخی طولانی دارد.

برای بررسی این ارتباط ابتدا به مفهوم مد خواهیم پرداخت. تعریف دقیق واژه ی فشن یا همان مد امری ست بس دشوار، چرا که این واژه در طول تاریخ معانی گوناگونی پیدا کرده؛ مد در قرن پانزدهم با مد در قرن نوزدهم و بیستم کاملا متفاوت است. مد ارزش های مضاعفی به لباس می دهد و در واقع مد لباسی مرئی نیست؛ بلکه عنصری نامرئی ست که در لباس وجود دارد. معنا و مفهوم مد متناسب با عرف جامعه و عادت های پوششی مردم جوامع مختلف تغییر می کند. با وجود این که بسیاری از کارشناسان، آغاز طراحی مد را قرن پانزدهم اعلام می کنند، پیشینه آن به دوران قرون وسطی و حتی قبل از آن باز می گردد. اما می توان اثبات کرد که در قرن پانزدهم طراحی لباس به طور رسمی وارد اجتماع و دربار شد و البته صرفا نشانه ای برای به رخ کشیدن موقعیت، مقام، کلاس اجتماعی و درجه اشرافیت بود. در قرن هجدهم از میان فیلسوفان اروپایی، فیلسوف فرانسوی ژان ژاک روسو به زیبایی طراحی لباس حمله و آن را از بین برنده اخلاق و عفت قلمداد کرد.

در قرون گذشته هنرهایی چون نقاشی و مجسمه سازی وظیفه بازنمایی تصویر اجتماع را برعهده داشتند. لباس که خود نیز یکی از عناصر فرهنگی در اجتماع قلمداد می شد در بسیاری از آثار هنرمندان مورد توجه قرار می گرفت. این روش تا قرن نوزدهم ادامه داشت و طراحی لباس تا قبل از آن خود به تنهایی نمی توانست به عنوان رسانه ای در جهت بازنمایی فرهنگ و جامعه به کنش بپردازد.

قرن نوزدهم آغاز دوره ای جدید بود. در این دوره زندگی اجتماعی تغییرات شگرفی کرد، رشد جمعیت و پیشرفت تکنولوژی راه را برای گسترش مد در میان مردم هموارتر کرد و دیگر تنها اشراف نبودند که از مد پیروی می کردند. ضمنا روش های جدیدتری برای فروش اجناس به کار گرفته شد. در این دوره نویسندگان و اندیشمندان به طراحی لباس توجه بیشتری کردند. نیسن و بریدون درباره مطالعات طراحی لباس می گویند:

«همان طور که پیشرفت های نظری به هم پیوستگی بین فرهنگ مادی و اشکال اجتماعی را آشکار ساخت، نوشته های اولیه در سنت پوزیتویست روانشناسان اجتماعی، مورخان هنر و لباس، عوام شناسان و جامعه شناسان گسترش یافت»

تمام این فعالیت های فرهنگی نشان از آن داشت که طراحی لباس به تدریج جدی گرفته شد و اندیشمندان آن را به عنوان بخشی از دستاورد بشری به رسمیت شناختند. طراحی مد مخالفان و موافقان زیادی پیدا کرده بود که این امر نشان از گسترش و پذیرش این پدیده فرهنگی از طرف جامعه بود. برخی تحلیل گران اجتماعی به طور کلی طراحی لباس را محکوم می کردند. مارکسیست ها آن را نوعی بیماری اعلام کردند که در پی از بین بردن ارزش های طبیعی زنانه است و ایدئولوژی مشهود مصرف در مد را نقد کردند که ان را هدیه ای از سوی امپریالیسم می دانستند. فمنیست ها نیز با نقد سیاست های جنسیتی، طراحی مد را نوعی ظلم معرفی کردند که در پشت لباس به زنان توهین و آن ها را تحقیر می کند. آنان معتقد بودند طراحی لباس توطئه ای جهت متوقف کردن و محدود ساختن زنان در فعالیت های اجتماعی، سیاسی و اقتصادی است.

در قرن بیستم همه چیز دگرگون و مد به طور صعودی دموکراتیک شد و هر شخصی صرف نظر از مقام و مرتبه اش، می توانست اهل مد باشد. ارزش ها و ساختارها در کنار هم دچار تحولی اساسی شدند و در این بین طراحی لباس تبدیل به یکی از نمایندگان ساختارهای اجتماعی شد که نمایان گر تفاوت ها در جوامع مختلف است. یونیا کاوامورا در متاب فشن لوژی یا شناخت طراحی لباس می گوید:

«امروزه یکی از دیدگاه های سطحی متداول این است که طراحی مد و لباس نتیجه توطئه تولیدکنندگان لباس است تا ما را مجبور به صرف پول بیشتری کنند و این طراحان، تولیدکنندگان لباس و تاجرین هستند که مدهای جدید را برای تحریک بازار و افزایش خرید و فروش خود تحمیل می کنن. شاید این یک توضیح اقتصادی و نه اجتماعی است. ساختمان فرهنگ های مد بستگی به حجم پولی که مصرف کنندگان خرج لباس می کنند ندارد. استدلال من این است که سیستم مد از تغییرات سبکی مد حمایت می کند. سیستم وسیله ای فراهم می کند که از طریق آن دگرگونی در مد پی در پی رخ می دهد»

البته این درست خلاف نقطه نظر رولان بارت است که در کتاب خود می نویسد: «بی شک مد به تمام پدیده های نوخواهی افراطی تعلق دارد که احتمالا در تمدن ما با تولد کپیتالیسم ظهور کرد: در روشی کاملا نهادی، فرآورده جدید ارزشی خریداری شده است. ولی در جامعه ما، چیزی که در مد جدید است به نظر می رسد کاربرد مردم شناسانه واضحی دارد، چیزی که ناشی از ابهام آن است: همزمان غیر قابل پیش بینی و سازمان یافته، منظم و ناشناخته.»

شرح و توضیح کلی بحث و بیان اصطلاحات خاص پیرامون تحقیق فرهنگ در هر جامعه، دستاوردهای متنوعی را در حوزه های مختلف به ارمغان می آورد که هنر بخش عظیمی از این دستاوردها را شامل می شود.

هنر خود نماینده فرهنگی یک جامعه و بازتاب دهنده ویژگی های فرهنگی، الگوها و ارزش های یک جامعه است. امروزه با درهم تنیدگی فرهنگ با زندگی روزمره، هنر توانسته است در جوانب مختلف زندگی تک تک افراد یک جامعه رسوخ کند و آن ها را تحت تاثیر قرار دهد. اصطلاح و موضوع سبک زندگی روزمره تبدیل به یکی از مهمترین موارد پژوهش های جامعه شناختی و فرهنگی شده است. در بررسی و مطالعه موضوع زندگی روزمره زیرشاخه های مختلفی به چشم می خورد که همگی آمادگی و زمینه ای برای تاثیرپذیری از هنرهای زیبا را داشته و دارند. نظام گسترده و عظیم طراحی لباس نیز یکی از زیر شاخه های فرهنگ عمومی و سبک زندگی شخصی و اجتماعی است که از اواخر قرن نوزدهم به شکل شفافی وابستگی و تاثیرپذیری خود از هنرهای زیبا به خصوص هنرهای تجسمی را اعلام و به آن عمل کرده است به طوری که رد و جاپای هنرهای تجسمی در آثار بسیاری از طراحان برجسته لباس جهان دیده می شود.

«مد بازتابی از تمام جوانب زندگی ست»

                                                                  ویکتور و رلف

نظام طراحی لباس درست مانند هنرهای تجسمی جزیره ای جدا افتاده از جامعه و فرهنگ آن جامعه نیست. این دو دستاورد فرهنگی در تقاطع مختلف با یکدیگر دیدار و تعامل عملی داشتند و بر هم تاثیر گذاشته اند. بحران های اقتصادی، سیاسی و اجتماعی در آینه هنر و طراحی لباس بازتاب های شدیدی داشته و دارند. از اوایل قرن بیستم و پس از انقلاب بزرگ زیباشناختی و با پیدایش نحوه جدید از نگریستن به هنر و مخاطبان هنر، مرحله جدیدی در روند تکاملی هنرهای تجسمی آغاز شد. دستاورد این انقلاب چیزی نبود جز هنر مفهومی. هنر مفهومی با تاکید بیشتر بر ایده و مفهوم های وابسته به ایده سعی بر آن داشت تا نحوه نگرش به اثر هنری را تغییر دهد و مخاطبان هنر را به مشارکتی فعال وادار سازد. به همین دلیل هنرمندان مفهومی نه تنها از بوم و رنگ استفاده نکردند، بلکه از موارد و رسانه هایی بهره گرفتند که تا آن زمان هیچ نقشی در هنر نداشتند. موضوعات هنرمندان مفهومی نیز تغییر کرد؛ یکی از این موضوعات، زندگی روزمره بود. براساس این تغییرات، هنرمندان مفهومی از لباس و طراحی آن نیز به اشکال مختلف استفاده کردند و از طرفی دیگر طراحان لباس نیز به تدریج توانستند با درک اهمیت هنر مفهومی به طراحی هایی دست بزنند که به نوعی هم زیبایی را ارائه می کرد و هم با زبانی خاص مفهوم و ایده ای مشخص را به بیننده منتقل می ساخت.

هدف اصلی در این کتاب، معرفی و تحلیل ارتباطات میان هنرهای تجسمی و به خصوص هنر مفهومی با طراحی لباس و سابقه ارتباط هنرهای زیبا با طراحی لباس و مد در جهان است. با بررسی ارتباطات دو جانبه بین هنرهای تجسمی و طراحی لباس این پرسش مطرح می شود که: آیا ارتباط بین هنرهای تجسمی و به خصوص هنرهای مفهومی با طراحی لباس خواهد توانست سبکی جدید یا بهتر بگوییم رسانه ای جدید و ترکیبی را در جهت بیان زیبایی و مفاهیم در زندگی روزمره به وجود آورد؟ آیا طراحی لباس مفهومی می تواند مفاهیم بنیادین انسانی مانند صلح، آرامش، برابری، عدالت، زیبایی و آزادی را در سطح گسترده ای به جامعه هدیه دهد؟ و در نهایت آیا طراحی لباس مفهومی می تواند زبانی ویژه را خارج از نظام تجاری مد به وجود آورد؟

اگر به دستاوردهای چند دهه ای هنرمندان مفهومی و طراحان لباسی که به این گونه هنر گرایش دارند بنگریم متوجه این نکته مهم خواهیم شد که این گونه نگرش به شکلی تدریجی جای خود را در عرصه جوامع باز کرده و این زبان جدید به نحوی نامحسوس به رسمیت شناخته شده و در حال گسترش است. بسیاری از طراحان لباس به اهمیت رسانه های هنر مفهومی پی برده اند و در آثار خود از چیدمان، هنر اجرا، ویدئوآرت و سایر تکنیک های مورد استفاده در هنر مفهومی بهره گرفته اند.

حاصل پژوهش فوق ما را به این ایده و نتیجه می رساند که هنرهای تجسمی و مفهومی در ارتباطی مستقیم با طراحی لباس و مد قرار گرفته و این دو می توانند در آینده به زبانی مشترک و خاص جهت بیان مفاهیم و ارزش های یک جامعه تبدیل شوند. طراحی لباس نمی تواند از جریان عمومی هنر معاصر جدا شود چرا که زبان و بیان نوین از خواسته های اصلی جوامع رو به پیشرفت است. زبانی گویا که فرهنگ، اعتقادات و باورهای بومی مردم را بازگو می کند. حال می توان مد را مطابق با ارزش ها و مفاهیم ملی باز تعریف کرد و بدین وسیله تصویری درست و واضح از جامعه خود به جهان ارائه کرد. نمونه های متعددی در این پژوهش ارائه شده است تا ثابت شود نگرشی جدید در طراحی لباس در حال شکل گیری است که با طراحی لباس کلاسیک فاصله زیادی دارد و روز به روز نیز این فاصله بیشتر می شود.

  • سخن ناشر
  • مقدمه
  • پیشینه ی کاربرد لباس در هنرهای مفهومی
  • لباس در تاریخ هنر
  • پیشینه ی لباس مفهومی
  • تاثیرات متقابل مد و هنر معاصر
  • هنر مفهومی و مد
  • هنرمندان مفهومی با گرایش طراحی لباس
  • ربکا هورن
  • سیندی شرمن
  • ماریکو موری
  • یایویی کوساما
  • لوسی ارتا
  • وانسا بیکروفت
  • طراحان لباس مفهوم گرا
  • الکساندرا مک کویین
  • حسین چالایان
  • ری کاواموبو
  • مارتین مارگیلا
  • ویکتور و رلف
  • هلموت لانگ

شابک: 978-600-152-204-8

تعداد صفحات: 211 صفحه

ناشر: موسسه فرهنگی پژوهشی چاپ و نشر نظر

سال انتشار: چاپ چهارم، تهران 1399

عرض: 14

ارتفاع: 20/5

ثبت نظر

امتیاز شما:
  • 4000 طرح خطی طراحی لباس حرفه ای

    دسته بندی: طراحی، خیاطی، نساجی
    نام کتاب: 4000 طرح خطی طراحی لباس حرفه ای| این کتاب به دلیل وجود بیش از 4000 طرح یقه، آستین، دامن و انواع لباس بهترین مرجع بشری یادگیری طراحی و حتی جزئیات چین و چروک ها و همچنین برای ایده گرفتن و ادغام کردن انواع مدل لباس می باشد. چرا کتاب 4000 طرح خطی برای طراحان لباس و دانشجویان این رشته مفید می باشد.  با توجه به به روز نبودن سرفصلهای دانشگاهی و همچنین محدود بودن زمان آموزشی مؤسسات آموزشی طراحان لباس هیچوقت نمی توانند طراحی تمامی لباسها، یقه ها، آستین ها و جزئیات طراحی لباس را کامل آموزش ببینند، پس این کتاب می تواند بانک اطلاعاتی جامعی برای طراحان لباس باشد....


    اکنون خرید کنید
    4000  طرح خطی طراحی لباس حرفه ای
  • دفتر طراحی مد و لباس پارس به همراه DVD آموزشی

    دسته بندی: طراحی، خیاطی، نساجی
    نام کتاب: دفتر طراحی مد و لباس پارس| انتشارات پارس دوک با سال ها تجربه در زمینه نشر و توزیع حرفه ای ترین کتابهای آموزشی مربوط به پوشاک این بار برآن  شده است که با استفاده از علم و تجربه اساتید، حرفه ای ترین آموزشگاه طراحی لباس و پارچه ایران (طراحان مد و لباس پارس) بهترین دفتر طراحی مد و لباس ایران را نشر ...... سایز A4


    اکنون خرید کنید
    دفتر طراحی مد و لباس پارس به همراه DVD آموزشی
  • فیگوراتیو زنانه در طراحی لباس

    دسته بندی: طراحی، خیاطی، نساجی
    نام کتاب: فیگوراتیو زنانه در طراحی لباس | به همان روشی که یک ابزار موسیقایی نیازمند کوک شدن به ­منظور تولید کالاهای منظم است، دست باید به وسیله تمرینات منظم به منظور رسیدن به یک سبک ترسیم انعطاف پذیر و شناور کوک شود. پیش از شروع مطالعه پیکره، انجام تمریناتی به منظور روان کردن دست و در جهت خلاص شدن از هرگونه تنش و یا هراس مناسب است. یک سری خطوط، منحنی­های متحدالمرکز، خطوط مارپیچ، آشیانه زنی و آشیانه زنی متقاطع تا زمانی که احساس آرامش به لحاظ روانی و چه به لحاظ فیزیکی.....


    اکنون خرید کنید
    فیگوراتیو زنانه در طراحی لباس